Solidarna odpowiedzialność w VAT dotknie każdego z nas

Solidarna odpowiedzialność w VAT nie jest nowym pomysłem. W dotychczas obowiązujących przepisach dotyczyła jednak węższej grupy towarów i miała zastosowanie w przypadku nabycia towarów od jednego podatnika o wartości przekraczającej 50.000 netto miesięcznie.

Już wtedy obowiązywał drugi równoległy warunek, który musiał być spełniony, aby solidarna odpowiedzialność miała zastosowanie. A mianowicie w momencie dokonania dostawy towarów, o których mowa w załączniku nr 13 do ustawy o VAT (dotychczas obowiązujący wykaz), podatnik wiedział lub miał uzasadnione podstawy do tego, aby przypuszczać, że cała kwota podatku przypadająca na dokonaną na jego rzecz dostawę tych towarów lub jej część nie zostanie wpłacona na rachunek urzędu skarbowego.

Nowelizacja ustawy znosi limit kwotowy miesięcznych nabyć. Oznacza to, że kupując towar lub usługę wymienioną tym razem w Załącznik nr 15 do nowelizowanej ustawy, będziemy odpowiadać solidarnie za zobowiązania sprzedawcy bez względu na kwotę transakcji.

Jednym słowem każdy z nas kupując komputer, dysk do komputera, części samochodowe lub usługę remontową (np. lokalu biurowego) będzie odpowiadał za zobowiązania sprzedawcy w zakresie w jakim dana faktura go dotyczy. I nie będzie miało znaczenia czy kupimy towar lub usługę za 100 złotych czy 10.000 złotych.

Pojęcie należytej staranności zostało utrzymane. Oznacza to, że podatnik odpowie solidarnie za długi sprzedawcy tylko wtedy, jeżeli w „momencie dokonania tej dostawy wiedział lub miał uzasadnione podstawy do tego, aby przypuszczać, że cała kwota podatku przypadająca na dokonaną na jego rzecz dostawę lub jej część nie zostanie wpłacona na rachunek urzędu skarbowego”. Jednym słowem będziemy zwolnieni z solidarnej odpowiedzialności jeśli w kontaktach biznesowych oraz przy podejmowaniu decyzji o współpracy podejmiemy odpowiednie kroki w celu „prześwietlenia” sprzedawcy. Problem w tym, że żaden z dostępnych rejestrów oraz baz nie rozwieje naszych obaw. Jeśli nawet sprawdzimy (zgodnie ze sztuką):

1. Czy kontrahent widnieje w rejestrze CEIDG lub KRS – czyli czy rzeczywiście istnieje;
2. Czy figuruje na „białej liście podatników” – czyli czy jest czynnym podatnikiem VAT, który ma prawo wystawiać faktury;
3. Czy numer bankowy podany na fakturze jest zgodny z danymi w/w rejestrze,

to będzie wciąż za mało aby rozwiać nasze wątpliwości co do możliwości bieżącego regulowania zobowiązań VAT. Czy taka weryfikacja w ocenie urzędów wystarczy – czas pokaże.

Po pierwsze „prześwietlać” kontrahenta i sprawdzać jego „obecność” w rejestrach podmiotów prowadzących działalność (CEiDG oraz KRS). Koniecznie należy także sprawdzić jego status podatnika VAT oraz rachunek bankowy. Jednym słowem w przypadku zakupu towarów i usług z załącznika 15 m.in. metali, komputerów, części samochodowych, usług remontowych powinniśmy zachować szczególną ostrożność i weryfikować kontrahenta lub… dokonać płatności za fakturę zgodnie z mechanizmem podzielonej płatności.

Właśnie taka forma zapłaty może nas uwolnić od solidarnej odpowiedzialności. Przypomnę, że obowiązkowy split payment dotyczy faktur dokumentujących sprzedaż towarów i usług o wartości brutto 15.000 złotych i wyższej. Wydawałoby się zasadnym dokonywanie płatności w tym systemie jedynie po przekroczeniu limitu. Jednak w związku z nałożeniem na nas solidarnej odpowiedzialności za zobowiązania VAT dokonanie płatności z użyciem mechanizmu podzielonej płatności jest prostszą i bardziej pewną opcją uniknięcia sankcji.

Kontrahent prowadzący jednoosobową działalność lub spółkę cywilną – TUTAJ

Kontrahent prowadzący spółkę z o.o. lub komandytową – TUTAJ

Podatnik VAT oraz zaufane konta bankowe – TUTAJ

Autorka

Anna Piątek

Prezes Zarządu i Główna Księgowa AMP Consulting. Ekspertka księgowości spółek z o.o. i komandytowych, członkini Stowarzyszenia Księgowych w Polsce.