Spółka z o.o. dla uniknięcia ZUS. Czy to naprawdę działa i co przeoczają przedsiębiorcy?

Spółka z o.o. dla uniknięcia ZUS to jeden z najczęstszych powodów, dla których przedsiębiorcy rezygnują z jednoosobowej działalności. Mechanizm rzeczywiście istnieje: wspólnicy wieloosobowej spółki z o.o. nie podlegają składkom ZUS z samego faktu posiadania udziałów. Problem w tym, że oszczędność na składkach to tylko jedna strona medalu. Zanim założysz spółkę tylko po to, żeby nie płacić ZUS, policz cały rachunek.

Z tego artykułu dowiesz się:

• Ile kosztuje ZUS przedsiębiorcy w 2026 roku i skąd bierze się pokusa ucieczki do spółki?
• Dlaczego jednoosobowa spółka z o.o. nie zwalnia z ZUS?
• Jak działa zwolnienie ze składek w spółce wieloosobowej i czym jest wspólnik iluzoryczny?
• Ile realnie zostaje w kieszeni na JDG, a ile w spółce – porównanie przy dochodzie 200 000 zł?
• Jakie koszty i ryzyka przeoczają przedsiębiorcy zakładający spółkę dla uniknięcia ZUS?

Ile kosztuje ZUS w 2026 roku i dlaczego przedsiębiorcy szukają wyjścia?

Pełne składki społeczne przedsiębiorcy w 2026 roku wynoszą 1 926,76 zł miesięcznie razem z Funduszem Pracy i dobrowolnym chorobowym. Do tego dochodzi składka zdrowotna zależna od formy opodatkowania.

Przy dochodzie 15 000 zł miesięcznie na podatku liniowym łączne obciążenie składkami przekracza 2 500 zł miesięcznie, czyli ponad 30 000 zł rocznie. Składki płacisz niezależnie od tego, czy firma w danym miesiącu zarobiła.

Nic dziwnego, że spółka z o.o. bez ZUS brzmi kusząco. Zanim jednak podejmiesz decyzję, zobacz, jak obowiązek składkowy wygląda w poszczególnych wariantach.

Kto płaci ZUS, a kto nie? Porównanie form działalności w 2026 roku

Kluczowa różnica przebiega między spółką jednoosobową a wieloosobową. Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych traktuje wspólnika jednoosobowej spółki z o.o. tak samo jak przedsiębiorcę na JDG. Zwolnienie ze składek dotyczy wyłącznie spółki z co najmniej dwoma realnymi wspólnikami.

Obowiązek składkowy wspólnika jednoosobowej spółki trwa od rejestracji w KRS lub nabycia udziałów do ich zbycia. Nie ma znaczenia, czy spółka osiąga przychody i czy cokolwiek z niej wypłacasz. Jednoosobowa spółka z o.o. łączy więc pełny ZUS z droższą księgowością i podwójnym opodatkowaniem zysku – to najgorsze z obu światów.

Wspólnik iluzoryczny – pułapka w spółce wieloosobowej

Skoro zwalnia dopiero drugi wspólnik, wielu przedsiębiorców dodaje go symbolicznie: 99% udziałów dla siebie, 1% dla współmałżonka. Przez lata ZUS uznawał taki układ za fikcję, traktował wspólnika dominującego jak jedynego i doliczał zaległe składki z odsetkami, nawet kilka lat wstecz. Przy pięciu latach zaległości mówimy o kwocie przekraczającej 150 000 zł.

Sytuację częściowo uporządkowała uchwała Sądu Najwyższego z 21 lutego 2024 roku (III UZP 8/23), zgodnie z którą wspólnik dwuosobowej spółki z o.o. posiadający 99% udziałów nie podlega ubezpieczeniom społecznym. Orzeczenie jest korzystne, ale nie odbiera ZUS prawa do badania konkretnych spraw. Jeśli zależy Ci na spokoju, wybierz realny podział udziałów, na przykład 85% do 15%, i zadbaj o faktyczne zaangażowanie wspólnika mniejszościowego – osobisty udział w zgromadzeniach i rzeczywisty udział w zysku.

Ile zostaje w kieszeni? JDG kontra spółka przy dochodzie 200 000 zł

Sprawdźmy, jak wygląda pełny rachunek przy rocznym dochodzie 200 000 zł, wypłacanym w całości właścicielowi. Kwoty są szacunkowe i zaokrąglone, bez ulg indywidualnych.

Wnioski z tabeli są dwa. Po pierwsze, spółka z klasycznym CIT i dywidendą daje przy tym dochodzie oszczędność rzędu zaledwie 3 900 zł rocznie, bo brak składek zjada podwójne opodatkowanie i droższa księgowość. Po drugie, realną różnicę robi dopiero estoński CIT – około 16 500 zł rocznie więcej w kieszeni. Im wyższy dochód, tym większa przewaga spółki na estońskim CIT nad JDG – przy dochodzie 400 000 zł rocznie sięga już około 23 000 zł. Więcej o tym modelu przeczytasz na stronie CIT estoński.

Kiedy spółka z o.o. naprawdę się opłaca?

Spółka z o.o. to dobre narzędzie, ale nie jako sposób na samą ucieczkę od składek. Rachunek najczęściej wychodzi na korzyść spółki, gdy planujesz zostawiać zysk w firmie na estońskim CIT, prowadzisz biznes z realnym ryzykiem finansowym albo budujesz firmę z myślą o wspólnikach, inwestorze czy przyszłej sprzedaży. Wtedy brak ZUS jest miłym dodatkiem, a nie fundamentem konstrukcji.

Jeden z klientów AMP Consulting zgłosił się do nas dokładnie z takim planem: założyć spółkę z o.o., żeby nie płacić ZUS i obniżyć podatki.

Dopiero wspólna analiza pokazała mu koszty, których nie brał pod uwagę – od wypłaty środków po obowiązki zarządu. Ostatecznie zrozumiał, że o opłacalności spółki decyduje sposób zarządzania nią, a nie sam brak składek ZUS.

Jeśli rozważasz podobny krok, nie podejmuj decyzji na podstawie jednego porównania składek. Umów bezpłatne 15-minutowe spotkanie – policzymy Twój scenariusz na realnych liczbach i powiemy wprost, czy spółka z o.o. ma w Twoim przypadku sens. AMP Consulting specjalizuje się w pełnej księgowości spółek od 2008 roku, posiada Certyfikat Ministerstwa Finansów nr 21025/2008 i ubezpieczenie OC na kwotę 1,3 mln zł.

Źródła:

• https://www.zus.pl
• https://www.biznes.gov.pl/pl/portal/00166
• Uchwała Sądu Najwyższego z 21 lutego 2024 r., III UZP 8/23

Autorka

Anna Piątek

Prezes Zarządu i Główna Księgowa AMP Consulting. Ekspertka księgowości spółek z o.o. i komandytowych, członkini Stowarzyszenia Księgowych w Polsce.